Thông Tin Thinh Long Wood
Trang chủ / Thông tin Wood / Chủ động tham gia thị trường xuất khẩu sản phẩm gỗ

Chủ động tham gia thị trường xuất khẩu sản phẩm gỗ

Hội nhập sâu đem lại nhiều cơ hội cho ngành chế biến đồ gỗ xuất khẩu, nhưng bên cạnh đó là không ít thách thức, rủi ro. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp (DN) chế biến và xuất khẩu gỗ cần chủ động tham gia thị trường, tìm kiếm và tiếp cận thông tin, nhất là các quy định có liên quan đến các yêu cầu mới của “sân chơi” rộng lớn này…

Sản phẩm gỗ Việt Nam hiện được tiêu thụ ở hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có nhiều thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, EU, Ô-xtrây-li-a. Ngoài thị trường nhiều tiềm năng, Việt Nam cũng đã hoàn tất đàm phán Hiệp định Đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định Thương mại tự do với EU (EVFTA), mở ra nhiều cơ hội đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu cho các DN xuất khẩu gỗ trong thời gian tới. Theo Tổng cục Hải quan, đến giữa tháng 5-2016, xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ của nước ta đạt 2,33 tỷ USD, tăng 1,1% so với cùng kỳ. Trong năm 2015, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt 6,9 tỷ USD.

Mặc dù có nhiều thuận lợi, song không ít rủi ro vẫn trực chờ nếu DN thiếu thông tin, sự hiểu biết. Các rủi ro thường gặp trong xuất khẩu sản phẩm gỗ như: Một số sản phẩm xuất khẩu chưa được kê khai tên gỗ, quản lý và sử dụng lao động, thiếu thông tin về các quy định của thị trường…

tham gia thi truong xuat khau go

Nguồn gốc gỗ nguyên liệu hiện là vấn đề “đau đầu” nhất của các DN. Đại diện Tổ chức phi chính phủ Forest Trends (Mỹ), tiến sĩ Tô Xuân Phúc dẫn chứng: Năm 2015, Việt Nam xuất khẩu khoảng 3.000 m3 gỗ xẻ là gỗ căm xe, tương đương khoảng 2 triệu USD. Tuy nhiên, gỗ căm xe nhập khẩu chủ yếu từ Cam-pu-chia và Lào; được khai thác từ rừng chuyển đổi (sang cây công nghiệp) hoặc từ các dự án cơ sở hạ tầng như thủy điện, làm đường… “Quá trình xin phép và thực hiện các dự án này thường liên quan đến quyền cộng đồng, các khoản thuế, phí và lệ phí. Những vấn đề này làm cho tính pháp lý của gỗ căm xe nhập khẩu vào Việt Nam có rất nhiều tranh cãi. Trong khi đó, Đạo luật Lacey của Chính phủ Mỹ quy định, hoạt động buôn bán các sản phẩm gỗ được khai thác, vận chuyển hoặc thương mại trái phép tại quốc gia xuất khẩu và tại Mỹ được coi là hoạt động phạm pháp tại quốc gia này. DN xuất khẩu nếu vi phạm quy định của một số nước nhập khẩu có thể bị phạt tù. Quan trọng hơn, chỉ một DN xuất khẩu vi phạm quy định ở nước ngoài sẽ tạo ra hình ảnh xấu và tác động tiêu cực cho cả ngành xuất khẩu gỗ của Việt Nam”, tiến sĩ Phúc nhấn mạnh.

Nhìn nhận sự cạnh tranh về giá, chất lượng sản phẩm đối với các đối thủ trong khu vực Đông – Nam Á và Trung Quốc, Chủ tịch Hiệp hội Chế biến gỗ tỉnh Bình Dương Huỳnh Quang Thanh cho biết: “Khi không còn lợi thế nhân công giá rẻ, DN trong nước phải tăng năng suất lao động để cạnh tranh. Điều nghịch lý ở chỗ, dù chúng ta có lao động trẻ, có trình độ nhưng phần lớn đều phải đào tạo lại rồi mới sử dụng được. Trong khi ở nhiều nước, các trường đào tạo nghề dành thời gian thực hành lên đến 80% cho nên công nhân ra trường là bắt tay ngay được vào công việc. Việt Nam muốn thay đổi bất cập này thì phải thay đổi tư duy, cách giáo dục và cần có sự hỗ trợ từ phía Nhà nước”.

Một bất lợi nữa với ngành chế biến xuất khẩu gỗ nằm ở khâu máy móc. Theo nhiều DN, nếu so sánh với các nước trong khu vực như Thái-lan, In-đô-nê-xi-a, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể cao hơn nhưng công nghệ lại… thấp hơn nhiều. “Rút ngắn khoảng cách này phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ của Nhà nước như ưu đãi thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị; kêu gọi nhà đầu tư nước ngoài vào ngành chế biến gỗ nhằm tạo kết nối, trao đổi công nghệ và trình độ quản lý, từ đó tạo ra động lực phát triển”, ông Nguyễn Văn Thành, một chủ xưởng gỗ ở huyện Củ Chi nêu kiến nghị.

Các chuyên gia trong lĩnh vực này còn cho rằng, Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ rõ ràng hơn với ngành sản xuất gỗ, với người trồng rừng và các nguồn nguyên liệu gỗ vì đây là một ngành rất tiềm năng. Trong ba năm qua, Nhà nước không cho phép các DN chế biến gỗ dùng gỗ rừng tự nhiên nhưng ngành vẫn phát triển mạnh, vượt nhiều chỉ tiêu, có giá trị gia tăng hơn 40%. Phó Chủ tịch Hội mỹ nghệ và chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh (HAWA) Huỳnh Văn Hạnh cho hay: “Trong bối cảnh rất nhiều loại nông sản và các cây công nghiệp khác điêu đứng thì trồng gỗ nguyên liệu vẫn có đất sống. Phát triển được ngành trồng gỗ nguyên liệu vừa bảo vệ môi trường tốt, vừa đẩy nhanh được chủ trương phát triển nông thôn mới”.

Được biết, từ năm 2004, ngành gỗ đã gia nhập câu lạc bộ xuất khẩu tỷ USD. Trong mười năm (2004 – 2014), ngành đã tăng trưởng gấp sáu lần, hiện xuất khẩu được hơn 6 tỷ USD. Điều đó cho thấy sự tăng trưởng nhanh, năng động và đầy tiềm năng. Tuy nhiên, để tăng trưởng bền vững, ngành gỗ cần có những chính sách, quy hoạch hệ thống. Cụ thể là có chính sách tốt để hỗ trợ DN trong vận dụng và thực thi FTA. Các tổ chức đại diện cho DN và các Hiệp hội gỗ cần cung cấp thông tin, định hướng thị trường, đưa ra cảnh báo sớm về các rủi ro cho DN.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN, nhất là các DN vừa và nhỏ. Ưu tiên các hoạt động nâng cao tay nghề, tăng chất lượng lao động, cập nhật thông tin và khuyến khích áp dụng công nghệ mới trong chế biến và hệ thống quản lý hiện đại… Được như vậy sẽ tạo động lực lớn cho sự phát triển của toàn ngành.

Phương Vy